Để tạo AI Agent trên Gemini theo hướng trợ lý tùy chỉnh, bạn có thể bắt đầu bằng Gem: xác định nhiệm vụ, viết hướng dẫn xử lý, bổ sung tài liệu rồi kiểm thử trước khi lưu. Hướng dẫn này dành cho người muốn chuẩn hóa các việc như tóm tắt tài liệu, soạn nội dung hoặc hỗ trợ lập trình mà không cần bắt đầu bằng code.
Phạm vi cần hiểu rõ: quy trình dưới đây hướng dẫn cấu hình Gem, không phải thiết lập một hệ thống tự gọi API hay thực thi công việc trên nhiều ứng dụng. Bài hướng dẫn mô tả sáu bước tạo Gem, nhưng không có các bước cấp quyền công cụ hoặc cấu hình cơ chế thực thi để chứng minh những khả năng tự động hóa đó.
1. Chọn một nhiệm vụ trước khi mở Gemini
Đừng bắt đầu bằng yêu cầu “trợ lý làm mọi việc”. Hãy xác định đầu vào và kết quả cần nhận. Theo khuyến nghị chuẩn bị Gem, ba yếu tố cần làm rõ là tác vụ chính, phạm vi kiến thức và phong cách phản hồi.
Ví dụ xuyên suốt hướng dẫn này là Gem tóm tắt tài liệu cho đội ngũ nội bộ. Trước khi cấu hình, hãy xác định:
Người dùng: nhân sự cần nắm nhanh nội dung tài liệu.
Nhiệm vụ: tóm tắt và trích xuất các ý chính.
Nguồn: tài liệu người dùng cung cấp.
Đầu ra: đoạn tổng quan ngắn và danh sách ý chính.
Giới hạn: không tự bổ sung thông tin thiếu trong tài liệu.
Đây là tình huống minh họa cho cách thiết kế instructions, không phải cam kết về độ chính xác của mọi phản hồi. Nhiệm vụ càng cụ thể, bạn càng dễ đối chiếu kết quả khi kiểm thử.
2. Khởi tạo Gem và đặt tên theo chức năng
Bạn đăng nhập Gemini trên giao diện web, mở Explore Gems hoặc Gem manager, sau đó chọn New Gem.
Đặt tên gắn với công việc, chẳng hạn “Trợ lý tóm tắt tài liệu”, thay vì tên quá chung như “AI của tôi”. Tên theo chức năng giúp phân biệt khi bạn có nhiều Gem.
Các thao tác tiếp theo tập trung vào phần instructions và dữ liệu tham chiếu. Hướng dẫn này không đặt ra yêu cầu gói thuê bao cụ thể vì thông tin đó chưa được đối chiếu trong nguồn được cung cấp.
3. Viết instructions như bản đặc tả nhiệm vụ
Instructions cần xác định Gem phục vụ ai, được làm gì và phải trình bày kết quả ra sao. Nguồn hướng dẫn viết instructions khuyến nghị nêu vai trò, đối tượng, phạm vi, ngôn ngữ, cấu trúc phản hồi và cách xử lý khi thiếu dữ liệu.
Bạn có thể tổ chức thành sáu phần:
Vai trò: loại trợ lý và người dùng mục tiêu.
Nhiệm vụ: các đầu việc cần thực hiện.
Nguồn nội dung: tài liệu hoặc ngữ cảnh cần ưu tiên.
Giới hạn: nội dung không được suy đoán hay tự tạo.
Định dạng: cấu trúc và mức độ chi tiết của đầu ra.
Thiếu thông tin: khi nào phải hỏi lại hoặc nêu rõ giả định.
Mẫu cho Gem tóm tắt tài liệu
Mẫu dưới đây do bài viết biên soạn từ các nguyên tắc trong nguồn, không phải mẫu chính thức của Google:
Bạn là trợ lý tóm tắt tài liệu cho nhân sự nội bộ. Nhiệm vụ là rút gọn nội dung và liệt kê các ý chính từ tài liệu người dùng cung cấp. Ưu tiên nội dung tài liệu; không tự thêm dữ kiện hoặc suy đoán thông tin nhạy cảm. Trả lời bằng tiếng Việt, gồm một đoạn tổng quan ngắn và phần ý chính dạng gạch đầu dòng. Nếu chưa có tài liệu hoặc yêu cầu chưa rõ, hãy đề nghị người dùng bổ sung trước khi tiếp tục.
Tránh những chỉ dẫn khó kiểm tra như “luôn trả lời thật hay”. Thay vào đó, quy định rõ cấu trúc và giới hạn để có cơ sở đánh giá phản hồi.
4. Thêm tài liệu và ví dụ có mục đích
Bạn có thể thêm ví dụ hỏi đáp mong muốn và tài liệu như PDF, văn bản hoặc hình ảnh trong quá trình cấu hình.
Hai nhóm dữ liệu này phục vụ mục đích khác nhau:
Tài liệu tham chiếu cung cấp nội dung và bối cảnh công việc.
Ví dụ hỏi đáp thể hiện cấu trúc, giọng văn và mức độ chi tiết mong muốn.
Với Gem tóm tắt, hãy dùng một tài liệu liên quan cùng bản tóm tắt mẫu đã được bạn đánh giá. Đồng thời viết rõ trong instructions rằng Gem cần bám vào tài liệu. Việc thêm tệp không thay thế cho quy định về nguồn nội dung và giới hạn suy đoán.
5. Kiểm thử cả yêu cầu thông thường lẫn ngoại lệ
Đừng chỉ đánh giá một câu trả lời có vẻ hợp lý. Hướng dẫn thử trong preview, so sánh với kỳ vọng, sửa instructions rồi thử lại.
Từ các quy tắc đã viết, bạn có thể xây dựng ba nhóm kiểm thử:
Đúng nhiệm vụ: gửi tài liệu và yêu cầu tóm tắt; kiểm tra ý chính, độ chi tiết và định dạng.
Thiếu dữ liệu: yêu cầu tóm tắt nhưng không cung cấp tài liệu; kiểm tra Gem có hỏi bổ sung hay không.
Ngoài phạm vi: yêu cầu bổ sung dữ kiện không có trong tài liệu; kiểm tra phản hồi có tuân thủ giới hạn nguồn không.
Nếu kết quả quá dài, làm rõ độ chi tiết. Nếu câu trả lời thêm thông tin không được cung cấp, sửa quy tắc về nguồn và suy đoán. Nếu cấu trúc không ổn định, bổ sung ví dụ đầu ra. Mỗi lần chỉnh sửa nên xử lý một vấn đề rõ ràng để dễ đánh giá tác dụng.
6. Lưu và duy trì cấu hình theo nhu cầu thực tế
Theo hướng dẫn lưu và chỉnh sửa Gem, sau khi nhấn Save, Gem xuất hiện trong Your Gems. Bạn có thể quay lại Gem manager để sửa tên, instructions và cấu hình mà không phải tạo lại.
Trước khi dùng thường xuyên, kiểm tra:
Vai trò và nhiệm vụ có đủ cụ thể không?
Nguồn nội dung ưu tiên đã được nêu rõ chưa?
Quy tắc xử lý thiếu dữ liệu có hoạt động khi thử không?
Đầu ra có đúng cấu trúc và bám tài liệu không?
Các lỗi phát hiện đã được sửa và kiểm thử lại chưa?
Nếu nhu cầu khác biệt rõ, hãy cân nhắc tách Gem theo tác vụ, chẳng hạn tóm tắt tài liệu và hỗ trợ code. Với công cụ nội bộ dùng trong tổ chức, góc nhìn về nhân viên tự xây ứng dụng AI và bài toán quản trị cũng phù hợp khi cân nhắc dữ liệu và quyền truy cập.
Điểm hoàn thành không chỉ là lưu được Gem, mà là có một cấu hình đã thử với yêu cầu thực tế. Nếu mục tiêu chuyển sang gọi API hoặc cập nhật hệ thống, cần xem đó là bài toán tích hợp riêng, không phải khả năng mặc nhiên có sau các bước cấu hình này.
Câu hỏi thường gặp
Có cần biết lập trình để tạo Gem không?
Không nhất thiết. Bạn có thể tạo Gem bằng instructions viết bằng ngôn ngữ tự nhiên. Kiến thức lập trình hữu ích khi nhu cầu mở rộng sang tích hợp hệ thống nội bộ hoặc API riêng.
Ngoài tóm tắt tài liệu, có thể chọn nhiệm vụ nào cho Gem?
Nguồn đề xuất các nhóm việc như hỗ trợ lập trình và sửa lỗi, lên ý tưởng nội dung, soạn email và lập kế hoạch. Với mỗi nhóm, nên xác định riêng phạm vi nhiệm vụ và cấu trúc đầu ra để kiểm thử.